Nieuws

Collegereeks ‘Food & the City’

                   

De transitie van voedsel in de stad: uitdagingen en innovaties 

Steeds meer mensen wonen in steden: nu al is dat meer dan 50% en naar verwachting meer dan 70% in de komende decennia. Bijkomende gevolgen zijn een leeglopend platteland, groei van steden en het ontstaan van metropoolregio’s. Deze urbanisering trekt een flinke wissel op logistieke systemen en voedselproductie. Voor welke grote uitdagingen staan we en welke oplossingen zijn er al om de stedeling van de toekomst voedselzekerheid te kunnen bieden?

In de vierdelige collegereeks ‘Food & the City gingen we op zoek naar een antwoord op die vraag. In vier avonden beschouwden we het voedselsysteem van de stad, welke grote trends daar invloed op hebben en de gevolgen daarvan. Ook werd (af en toe zeer kritisch) belicht welke oplossingen en innovaties hier een antwoord op geven en werd de reeks afgesloten met concrete initiatieven en ideeën rondom voedselbeleid.

Het doel van de reeks: grip krijgen op de manier waarop het voedselsysteem in en om de stad verandert, zodat je een idee krijgt waar of hoe je hierbinnen kunt innoveren en op de transitie kunt inspelen.

Zoals het een college betaamt werd tijd en ruimte gegeven om thema’s en theorie uit te diepen en te bespreken. Door de kennis en het enthousiasme van zowel sprekers als deelnemers kwamen interessante gesprekken op gang, waardoor tijd toch steeds weer te kort leek.

College #1 – Het Voedselsysteem in de stad

Met: prof. dr. ir. Gert Spaargaren (WUR), Susanne Duijvestein (Slow Food Nederland)
Deze avond ging onder andere over de veranderende verhoudingen tussen lokaal en globaal. Mede door deze verandering ontstaat een cruciale rol voor steden in het creëren van duurzaam voedselbeleid. Om het voedselsysteem te kunnen veranderen moeten we sociale praktijken veranderen. Daarbij moeten pioniers gaan samenwerken met partijen uit het systeem.

College #2 – Urbanisering en Vervreemding

Met: dr. Esther Veen (WUR), Vera Bachrach (JJBL)
Er gaan steeds meer mensen in de stad wonen, met als gevolg gentrification en de vervreemding van de bron van ons voedsel. Onze omgeving bepaalt hoe en wat we eten, maar ook op welke manier we ons verhouden tot onze maaltijden. Hoe deze relatie is veranderd werd concreet gemaakt door voorbeelden als de Tostifabriek en Coco Conserven.

College #3 – Niche-innovaties

Met: dr. Jan-Willem van der Schans (WUR), John Apesos (GROWx)
De grootste vraag van de avond: kunnen niches succesvol het systeem veranderen of worden zij ingekapseld door het systeem? Een kritisch verhaal over innovaties en initiatieven die het systeem zouden moeten veranderen. Wellicht is ‘vertical farming’ één van de oplossingen om de voedseltoevoer in de stad te kunnen verzekeren in de steeds groter wordende stad.

College #4 – Maak het concreet

Met: prof. dr. Arnold van der Valk (WUR, AMS), Jaap de Jong (De Gezonde Stad)
Op deze laatste avond werd de koppeling met wetenschappelijke (transitie)theorieën en modellen en voedselbeleid gemaakt. Aan de hand van voorbeelden werd de mogelijkheid, maar vooral ook de noodzaak, om als metropoolregio een voedselbeleid op te zetten geduid. Met voedselbeleid en burgerinitiatieven kunnen we daadwerkelijk de transitie versnellen: uiteindelijk zijn we allemaal mensen die door ‘gewoon te doen’ verandering kunnen bewerkstelligen.

Door de colleges heen kwam steeds de spanning naar voren tussen structuren, systemen en/of regimes en het handelsperspectief dat wij als mens hebben. Waar de wetenschappers het met elkaar oneens waren over de mogelijkheid om als niche het regime te veranderen en over de rol die het bestuur van de stad hierin heeft, lieten de ondernemers uit de praktijk zien dat er juist wel veel mogelijk is – ook al is dit op kleine schaal. Wellicht zijn al die kleine duwtjes tegen het systeem/regime van die ondernemers een goede stap in de richting van een duurzamer voedselsysteem.

Ben je benieuwd naar de thema’s en onderwerpen die zijn besproken tijdens de colleges en wil je meer leren over voedsel in de stad? Kijk dan naar deze literatuurlijstjes gemaakt naar aanleiding van de colleges: College 1, College 2, College 3, College 4.

Deze collegereeks komt voort uit een samenwerking van Wageningen Academy en Food Hub, programmapartner Van Amsterdamse Bodem. De reeks is medemogelijk gemaakt door Het Amsterdamse Proeflokaal.